APRIL 2016

MAGAZINE VOOR RELATIES

Denise Sauer:

“Met sporten train je doorzettingsvermogen en discipline”

Fusies en overnames:

“We stemmen onze rol en de strategie af op de cliënt”

Zorginnovaties Sint Maartenskliniek

Vernieuwingen die bijdragen aan betaalbare zorg

Samenspraak | 2016 | Partnership voor innovaties

Bij Dirkzwager ligt een belangrijke focus op de zorgsector. Veelzeggend is dat we twee nieuwe vennoten uit de sectie ge- zondheidszorg verwelkomen. Volgens Luuk Arends en Koen Mous (zie p. 22) wordt “de zorgwereld steeds complexer, waardoor de behoefte aan juridische specialisten groeit.” Nieuwe wet- en regelgevingen, zorginnovaties, de relatie zorg- aanbieder- zorgverzekeraar: wij volgen alle ontwikkelingen op de voet. Vanuit meerdere secties, want Dirkzwager heeft veel zorgspecialisten én zorgcliënten. Een van die cliënten is de Sint Maartenskliniek (p. 4). Regel- matig haalt de kliniek het nieuws met innovatieve zorgoplos- singen: het exoskelet voor rolstoelpatiënten of een succesvolle test met een verlaagde dosis ontstekingsremmers. “Innovaties zijn niet per se high tech. Het gaat erom dat deze het leven van de patiënt verbeteren,” zegt bestuursvoorzitter prof. dr. Mark Van Houdenhoven. Hij pleit voor meer partnership tussen me- dische specialisten, industrie en andere partijen om succes- volle vernieuwingen te bereiken. Dat zal de Economic Board Arnhem Nijmegen volledig be- amen. Dit platform van overheden, industrie en bedrijfsle- ven richt zich juist op gezamenlijke innovaties op gebied van ‘health, food and energy’ en crossovers hiertussen. Volgens voorzitter Hubert Bruls is de start veelbelovend: “Met dit soort energie creëer je nieuwe energie.” (zie p. 25)

In een organisatie met een focus op zorg mag sportsponsoring natuurlijk niet ontbreken. Dirkzwager heeft dit jaar een uniek project: we ondersteunen de ‘Road to Rio’ van topatlete Susan Kuijken (p. 30). De langeafstandsloopster werkt hard aan haar conditie, zodat zij straks kan schitteren op de Olympische Spe- len. Succes! De aandacht voor gezond leven leeft ook onder onze werkne- mers. We zijn een sportief kantoor met veel wielrenners en hockeyers binnen de geledingen, maar ook fanatieke boot- campers. Met personal trainer Denise Sauer aan kop, en op de cover. De huurrechtspecialiste ervaart een positieve wisselwer- king: “Sporten is goed voor je hersenen, daardoor kan ik als advocaat beter functioneren.” (p. 18) Sport als tool om scherper te denken. Een interessant gege- ven. Op naar de sportschool voor een persoonlijke crossover: healthy life en healthy food, voor meer energie en een heldere geest. Dat komt weer van pas om regionale crossovers te ini- tiëren. Zo werk je in één adem aan een gezond lichaam én een gezonde economie.

Colofon

Velperpoort Velperweg 1 6824 BZ ARNHEM Tel. 088 24 24 100

Stella Maris Van Schaeck Mathonsingel 4 6512 AN NIJMEGEN Tel. 088 24 24 100

info@dirkzwager.nl www.dirkzwager.nl

Samenspraak is een uitgave van Dirkzwager advocaten & notarissen

Contactpersoon Dirkzwager: Pieter Sonneveld, afdeling Marketing, tel. 026 353 84 31

Concept & productie: Caplan

Drukwerk: Coers & Roest

Tom Vandeginste, voorzitter bestuur Dirkzwager advocaten & notarissen N.V.

Inhoud

Business Case

Marc Van Houdenhoven, Sint Maartenskliniek: “Zorg kan niet zonder samenwerking” In Casu

Kort nieuws Junior versus Senior

Pieter Bloemendal en Joost Bindels

Dossier

Team fusies en overnames: “Elke setting vraagt om een andere benadering”

Actueel

Wat betekent het afschaffen van de VAR voor opdrachtgevers?

Toewijding

Huurrechtspecialist Denise Sauer, bootcamp-instructeur en personal trainer

In de Praktijk

Safe Harbor-regeling vervangen door Privacy shield

Gedachtegoed

Nieuwe vennoten sectie gezondheidszorg: Luuk Arends en Koen Mous

Dirkzwager Nieuws

Economic Board zet regio beter op de kaart

Van onze internationale partner in Ierland

Sheena Beale van Kane Tuohy Solicitors

Partner in MVO

De ‘Road to Rio’ van topatlete Susan Kuijken

Samenspraak | 2016 | Samen spraak | 2016 Mark Van Houdenhoven met| het exoskelet

Zorginnovatie in Sint Maartenskliniek

Van vernieuwende nonnetjes naar futuristische robots

De Sint Maartenskliniek was de afgelopen maanden regelmatig in

het nieuws. De Nijmeegse kliniek gaf voor het eerst een ‘looprobot’

aan een dwarslaesiepatiënt mee naar huis. Die innovatieve, patiënt-

gerichte houding is de bakermat van de Sint Maartenskliniek.

Toen de ‘Nonnetjes van de Goor- straat’ in 1936 deze berg nabij het centrum van Nijmegen kochten om gehandicapte kinderen te be- handelen, bestond het woord innovatie helemaal nog niet,” zegt dr. Mark Van Houdenhoven, voorzitter van de Raad van Bestuur. “Ze deden gewoon iets nieuws omdat ze de kinderen wilden helpen met bewegen. Destijds was het gebruikelijk gehandicapte kinderen slechts op te van- gen en eigenlijk gewoon weg te stoppen.”

dat je pas van zorginnovatie kunt spreken als het patiënten beter maakt en voor ie- dereen toegankelijk is. Dus een innovatie moet bereikbaar zijn voor de patiënt en bijdragen aan kwalitatieve en betaalbare zorg. Het exoskelet, dat rolstoelpatiën- ten helpt om op momenten zelfstandig te staan en te lopen, is oorspronkelijk voor militairen ontwikkeld. Met een ‘loopro- bot’ zouden ze meer bepakking kunnen dragen. Het exoskelet is nu nog zwaar en kostbaar. Het weegt 25 kilo en kost 85.000 euro. We geloven dat het op ter- mijn een goede aanvulling op de rolstoel zou kunnen zijn, maar dan moet het wel beschikbaar zijn voor de patiënt. Meer ziekenhuizen werken met het exoske- let, maar wij zijn de eersten die het mee naar huis hebben gegeven. We willen dat patiënten het exoskelet thuis kunnen gebruiken, omdat het goed is voor hun lichaam en kwaliteit van leven. Bovendien dragen zij dan ook bij aan de verdere ont- wikkeling van het exoskelet, zodat het be- ter toepasbaar wordt.”

“

Mark Van Houdenhoven is sinds twee jaar voorzitter van de Raad van Bestuur van de Sint Maartenskliniek. Hij heeft een economische achtergrond en is gepromoveerd op het proefschrift ‘Healthcare Logis- tics: The Art of Balance’. Van Houdenhoven bekleedde op zijn 37e zijn eerste bestuurs- functie in een ziekenhuis en bleef tijdens zijn carrière onder- zoek verrichten. Sinds kort is Mark Van Houdenhoven bijzon- der hoogleraar Economische Bedrijfsvoering in de Gezond- heidszorg aan de Radboud Universiteit. Op 2 september 2016 houdt hij zijn oratie waar- mee hij deze bijzondere leer- stoel officieel aanvaardt.

Beweging teruggeven

Dit ambitieuze initiatief van de Nijmeegse nonnetjes (in barmhartigheid Sint Maar- ten waardig) is nu, exact tachtig jaar later, uitgegroeid tot het enige gespecialiseerde ziekenhuis in Nederland voor mensen met klachten aan het houdings- en bewe- gingssysteem. “Mensen hun beweging teruggeven, naar vermogen en kunnen; dat is nog steeds wat ons drijft,” zegt Van Houdenhoven. “Een van onze kernwaar- den is mensgericht werken, dus we zijn heel trots dat we sinds vorig jaar de titel meest patiëntvriendelijke kliniek mogen dragen. De andere waardes van de Sint Maartenskliniek zijn innovatief, excellent en ondernemend - we waren bijvoorbeeld de eerste kliniek met een eigen zwembad en een opleiding tot gipsmeester.”

Crowdfunding

Volgens Mark Van Houdenhoven zijn de organisaties in Nederland geneigd om bij geldkwesties naar elkaar te wijzen. “Wie betaalt zo’n exoskelet? De verzekering? De werkgever? Of is het een hulpmiddel dat door de gemeente beschikbaar gesteld moet worden? Het is enorm frustrerend dat we hierdoor het exoskelet niet be- schikbaar kunnen stellen aan meer dwars- laesiepatiënten. Zoals bijvoorbeeld aan Ruben de Sain die uitgebreid in het nieuws kwam. Hij was gelukkig zo ondernemend en slim om de publiciteit te zoeken en een crowdfunding-actie op te zetten. Zo heeft hij die 85.000 euro bij elkaar gekregen. Ik ben ongelooflijk trots op hem, maar ook ongelooflijk kwaad dat we het in Neder- land met alle welvaart die we hebben niet voor elkaar krijgen om deze nieuwe ont- wikkelingen beschikbaar te stellen voor de kwaliteit van leven van patiënten. Pas

Exoskelet

De Sint Maartenskliniek is met 1.800 me- dewerkers een van de grootste werkgevers van de regio en voorloper in zorginnova- tieve ontwikkelingen. Van Houdenhoven: “Maar wat is nou echt innovatie? Het is zo’n containerbegrip geworden. Ik denk

Samenspraak | 2016 |

Business Case ”Mensen hun beweging teruggeven, naar vermogen en kunnen; dat is nog steeds wat ons drijft”

de patiënt én het bespaart de samenleving 150 miljoen op jaarbasis. De farmaceu- tische industrie toont zich hierin echter zeer inflexibel, zij denken niet vanuit de belangen van de patiënt. We zijn ook in- novatief door al onze patiëntgerelateerde uitkomstmaten te publiceren en door het mede ontwikkelen van nieuwe kniepro- theses en nieuwe technieken voor pijnbe- strijding.”

Partners

Samenwerking is het sleutelwoord in Van Houdenhovens ambities. “De we- reld mondialiseert, behalve de zorg, zo lijkt het. Ieder instituut zoekt naar eigen oplossingen en innovaties houden vaak op bij de landsgrens. Nijmegen heeft als Health Valley een ijzersterk trio in handen met het Radboudumc, het Canisius Wil- helmina Ziekenhuis en de Sint Maartens- kliniek. Vernieuwing komt immers voort uit partnership. Niet alleen uit partner- ships met andere medici, maar ook met de industrie, kennisinstellingen, provincies, gemeentes, startups en andere deskun- digen. Zo hebben wij twee wiskundigen in dienst. En we zijn onlangs bijvoor- beeld een langdurig partnerschap aan- gegaan met Dirkzwager voor juridische ondersteuning, omdat wij niet eenzelfde deskundigheid intern kunnen ontwik- kelen terwijl we die wel nodig hebben in deze steeds complexere wereld. Dan kan je samen groeien en zoeken naar nieuwe mogelijkheden om het leven van patiën- ten beter te maken. Ik hoop dat we in de toekomst beter beseffen dat de zorg niet zonder samenwerking kan.”

Snijvlak van specialismen

Specialisatie en concentratie is het be- staansrecht van de Sint Maartensklniek en volgens Van Houdenhoven ook de toekomst van de zorg. “Hoewel decennia geleden specialisatie als ouderwets werd gezien en wij eigenlijk moesten fuseren met een algemeen ziekenhuis, zie je nu dat concentratie en specialisatie een kwa- liteitsdiscussie is geworden en terecht. Wij willen nu daarin de volgende stap ma- ken, maar ook de samenwerking zoeken met andere ziekenhuizen en klinieken om op die manier complexe zorg snel be- schikbaar te maken. Innovatie ontstaat meestal op de snijvlakken tussen diverse specialismen. Tussen techniek en zorg, of juristen en zorg. Algemene ziekenhuizen kunnen van alles een beetje, maar gespe- cialiseerde ziekenhuizen kunnen zich ver- diepen en dan als partners samenwerken in plaats van elkaar beconcurreren. Ik ben bijvoorbeeld van mening dat kinderen alleen in gespecialiseerde ziekenhuizen moeten worden behandeld. In Boxmeer hebben wij een kinderkliniek opgericht in samenwerking met het Maasziekenhuis Pantein en het Radboudumc. Als je in een algemeen ziekenhuis tien of twintig ope- raties per jaar bij kinderen uitvoert, is dat niet genoeg om voldoende vaardigheid op te bouwen. In een gespecialiseerd zieken- huis waar een netwerk aan specialisten sa- menwerkt, is die mogelijkheid er wel. Met een specialisatieslag kun je de kwaliteit van de zorg verbeteren en beter werken in het belang van de patiënt.”

nadat Ruben uitgebreid in het nieuws is geweest, heeft minister Schippers er in de Tweede Kamer op aangedrongen dat er wordt uitgezocht wie verantwoordelijk is voor dit soort kosten. Het zorgsysteem in Nederland vergeet vaak de stem van de patiënt. We verzorgen patiënten goed, maar zijn er niet op ingericht om echt re- kening te houden met de vraag van de pa- tiënt. Niet omdat hij zielig is, maar omdat we de zorgvraag goed moeten oplossen. Dan kan je pas echt spreken van zorgin- novatie.”

Niet alleen high tech

“Overigens zit innovatie niet alleen in high tech,” vervolgt Van Houdenhoven. “Zo hebben we bijvoorbeeld ook onder- zocht dat je met het toedienen van 30% minder ontstekingsremmers voor reuma hetzelfde effect kunt bereiken als met de huidige, hoge dosering. Dat is goed voor Samenspraak | 2016 |

In ‘Top-vorm’

Vierde in de MT top 100, 13e in de ranking van Mr. en 13e in De Stand

van de Advocatuur & het Notariaat 2016. Dirkzwager laat zich niet on-

betuigd in de jongste rankings van advocaten- en notarissenkantoren

in Nederland. Het kantoor blijkt in ‘Top-vorm’. De top 100 van Manage-

ment Team betreft een lezersonderzoek naar de beste dienstverleners

van 2015. Dirkzwager is bijzonder trots dat ze op een (gedeelde) vierde

plek staat in de categorie meest gewaardeerde advocaten- en notaris-

senkantoren van Nederland. Mr., het magazine voor juristen, brengt elk

jaar de ‘top 50 advocatuur’, gebaseerd op de grootte van de kantoren in

aantallen advocaten. Dirkzwager staat er op een gedeelde 13e plek met

DLA Piper Nederland. Dirkzwager groeide met 2% en steeg van 98 naar

100 advocaten. De Stand van de Advocatuur & het Notariaat (SdU) is

een jaarlijks trendonderzoek geïnitieerd door Advocatie Magazine. Dirk-

zwager staat net als vorig jaar op de 13e plaats en behoudt daarmee

haar toppositie bij de eerste 15 kantoren van het land. Bovendien krijgt

Dirkzwager een achtste plek in de top 10 van ‘Snelste groeiers’ (in aantal

advocaten): ten opzichte van 2012 een groei van 12,4% in 2016.

10 mei

Seminar Reclamerecht Locatie: Dirkzwager, Arnhem

14 mei

Cultuursponsorevent Music Meeting Locatie: Park Brakkenstein, Nijmegen

17 mei

Workshop Bestuurdersaansprakelijkheid Locatie: Dirkzwager, Arnhem

25 mei

Seminar Pensioen en ICT Locatie: Dirkzwager, Arnhem

27 mei

Cultuursponsorevent HGO Vioolconcert met Midori Locatie: De Vereeniging, Nijmegen

Kennispartner magazines

Dirkzwager is sinds begin 2016 ‘innovation partner’ van het ICT & Health magazine. Een uitgave over technologische ontwikkelingen en innovatie in de zorgsector. Zo kan het kantoor expertise delen met deze doel- groep. Het magazine neemt artikelen over van de Dirkzwager kennispa- gina’s. Daarnaast leveren juristen op verzoek artikelen aan over speci- fieke thema’s en zo mogelijk werkt Dirkzwager mee aan events. Al eerder werd Dirkzwager kennispartner van Misset Horeca dat zich richt op hore- caprofessionals. Een vergelijkbare samenwerking, maar met focus op de wet- en regelgeving in de horeca. Dirkzwager is verheugd als kennispart- ner te mogen optreden: dat maakt het mogelijk om met een nog grotere doelgroep juridische kennis te delen. Dat alles uiteraard in begrijpelijke, heldere taal. Meer informatie: www.icthealth.nl en www.missethoreca.nl

31 mei

Seminar Actualiteiten Mededingingsrecht Locatie: Dirkzwager, Arnhem

7 juni

Seminar Gebiedsontwikkeling Anno 2016 Locatie: Dirkzwager, Arnhem

23 juni

Bijeenkomst Zorg & Recht: Actualiteiten medische aansprakelijkheid Locatie: De Vereeniging, Nijmegen

13 september

Bijeenkomst Zorg & Recht: Medezeggenschap in de zorg Locatie: De Vereeniging, Nijmegen

20 september

Seminar Actualiteiten Privacyrecht Locatie: Dirkzwager, Arnhem

Voor meer informatie over bovenstaande activiteiten kunt u contact opnemen met de afdeling Marketing en Communi- catie, tel 026-353 84 31 of kijk op www.partnerinkennis.nl/ dirkzwageracademy of download KennisBoek in de Appstore van Apple.

Samenspraak | 2016 |

In Casu Pieter Bloemendal en Joost Bindels

Een senior-advocaat neemt een

beginnende advocaat-stagiaire

voor drie jaar onder zijn hoede.

Deze jonge mensen vormen de

nieuwe generatie Dirkzwager-

juristen. Hoe kijkt de gezel naar

zijn (vroegere) meester, en

andersom? Samenspraak | 2016 |

“Tactisch sterk: hij weet precies hoe je een zaak moet insteken.”

Je eerste indruk?

Terwijl ik op mijn eerste werkdag werd voorgesteld aan collega’s stond Joost mop- pen te tappen. Dat bleek geen toeval: hij is geregeld in voor een geintje. Later die ochtend liet hij een andere kant zien. Hij gooide een dossier op mijn bureau en riep: “Maak maar een processtuk”. Ongetwijfeld om te zien wat voor vlees hij in de kuip had, maar voor mij was het een blijk van vertrouwen.

opleider veel op acquisitie, dat doet niet iedereen. Hij maakt je ervan bewust dat je als advocaat ook ondernemer bent en dus je eigen zaken moet binnenhalen.

Waarin is hij je voorbeeld?

Naast zijn manier van opleiden, tactisch inzicht en creativiteit, is dat zijn schrijfstijl. Hoewel we daarin vanaf het begin op één lijn zaten, heb ik het nodige bijgeleerd. Joost formuleert zijn zinnen kernachtig, vermijdt archaïsch taalgebruik en denkt na over elk woord dat hij opschrijft.

Waaraan herken je de meester?

Ten eerste aan zijn tactisch inzicht: Joost weet als geen ander hoe hij een zaak moet insteken, welke argumenten hij wel of juist niet moet aanvoeren en hoe hij die het beste kan overbrengen op de lezer of toehoorder. Daar leer ik nog steeds heel veel van. Ten tweede aan zijn creativiteit: Joost denkt out-of-the box. De ene keer is zijn idee niet bruikbaar, de andere keer blijkt het de sleu- tel tot succes. Door zich buiten de gebaande paden te wagen, onderscheidt hij zich van veel andere advocaten.

Waarin is hij zeker niet je voor- beeld?

Joost kan behoorlijk aanwezig en uitge- sproken zijn. Zo zit ik niet in elkaar. Ik ben rustiger, meer observerend. Ondanks die verschillende karakters kunnen we goed met elkaar overweg. Het blijkt dat we elkaar daardoor juist aanvullen.

Junior:

Wat zal je van deze periode altijd bijblijven?

Joost zijn voorliefde voor auto’s. We reden na een zitting of bespreking geregeld langs een automuseum of een garagebedrijf met Ferrari’s en Maserati’s. Ik kijk nu en dan naar de Formule 1, maar ben zeker niet zo’n autogek als Joost. Toch waren het leuke uitstapjes.

Collega of meester?

Misschien komt het door zijn verleden bij de luchtmacht, maar Joost heeft een zekere autoriteit over zich. Vooral in het begin was dat van invloed op onze verhouding. Niet zo vreemd: hij was de ervaren advocaat- vennoot en ik kwam net kijken. Langzamer- hand is dat veranderd richting een verhou- ding van sparringpartners.

Pieter over 10 jaar?

Ik koos er bewust voor advocaat te worden, onder andere omdat het een zelfstandig beroep is. Je eigen cliënten, je eigen zaken. Ik ambieer ook zeker het ondernemerschap en hoop over tien jaar een mooie praktijk bij Dirkzwager te hebben. Mijn korte termijn- plannen? Na de zomer begin ik met de Gro- tius specialisatieopleiding Onderneming en Aansprakelijkheid.

Joost als opleider?

Aanvankelijk zit hij overal bovenop, maar naarmate hij ziet dat je zijn vertrouwen verdient, laat hij je meer los. Zo zette hij mijn conceptprocesstukken in het begin vol opmerkingen, die hij dan één voor één met mij doornam, soms wel anderhalf uur lang. Na mijn aanpassingen deed hij dat nog eens, en daarna nog eens. Door die manier van werken nam hij me mee in zijn denkproces en maakte hij me bewust van wat ik opschreef. Met zittingen ging dat net zo. Eerst de kunst afkijken, later allebei in toga en uiteindelijk zelfstandig procederen. Tegenwoordig ligt zijn inbreng vooral op tactisch vlak. Daarnaast richt Joost zich als

Wat heeft je achteraf verrast?

In het begin waren mijn gesprekken met Joost vooral werkinhoudelijk. Naarmate ik hem beter leerde kennen, merkte ik dat hij ook aandacht heeft voor de dingen daaromheen. Hij vraagt geregeld of ik het naar mijn zin heb en ook als er privé iets speelt kan ik bij hem terecht.

Hij wist al jong dat hij advocaat wilde worden, dat idee werd gevoed door Amerikaanse tv-series waarin de advocatuur glamourous in beeld komt. Later realiseerde hij zich dat de werkelijkheid anders is. Dat veranderde echter niets aan zijn ambitie. Pieter Bloemendal ging Rechten studeren in Groningen. Hij koos voor Privaatrecht met als keuzevak aansprakelijkheid. Na zijn afstuderen solliciteerde hij bij Dirkzwager. Met succes: in december 2011 kon hij aan de slag bij de sectie aansprake- lijkheid, schade en verzekerin- gen. Daar ontdekte hij zijn pas- sie voor procederen. “Vol voor één kant van de zaak gaan is mij op het lijf geschreven. Als kind werd mijn omgeving gek van mij, omdat ik altijd het tegengestelde bepleitte, alleen maar om de discussie op gang te brengen.”

Samenspraak | 2016 | Junior versus Senior

Pieter over Joost

“Zijn passie zit in het vak,

niet in de franje”

Je eerste indruk?

Pieter kwam over als een plezierige, zeer stabiele en verstandige jongen. Serieus en heel anders dan ik, maar: ‘opposites attract’! Hij voerde aanvankelijk gesprek- ken met onze sectie gezondheidszorg. Ik had net een nieuwe stagiaire aangenomen, maar hij werd me door die collega’s sterk aanbevolen. Dit was een ‘opportunity’ die we niet konden laten lopen.

andere partij of de rechter gedaan krijgen dat hij jouw verhaal volgt? Het gaat erom dat je vloeibaar voedsel aan- reikt; de rechter moet niet hoeven kauwen op je processtuk. Die moet het lezen en zeggen: ‘no questions asked’. Ik heb inmid- dels heel wat advocaten opgeleid, maar heb dit zelden iemand zo goed zien oppakken als Pieter.

Joost over Pieter

Waaraan herken je het talent?

Als Pieter aan het woord is, is direct dui- delijk dat je een talent tegenover je hebt. Gezondheidsrecht en de schadepraktijk zijn de meer wetenschappelijke secties met landelijke cliënten die zelf heel veel weten en kunnen. Dus zoeken wij goede juristen die voor deze doelgroep een aanvaard- bare gesprekspartner zijn en toegevoegde waarde kunnen hebben. Juristen die goed kunnen analyseren, met een breed vak- kenpakket waarin structuur zit, met extra keuzevakken. Mensen die zitvlees hebben, want deze jonge juristen zitten relatief lang op kantoor ‘scripties’ te schrijven om vakin- houdelijke kennis op te bouwen. Ze moeten eerst de nodige meters maken, voordat ze een volwaardige gesprekspartner zijn voor onze deskundige cliënten.

Jouw stijl van opleiden?

Ik erken dat er meerdere wegen zijn die naar Rome leiden, maar bij het schrijven heb ik wel iets van: ‘daddy knows best’. Aanvankelijk was ik natuurlijk de patroon, maar inmiddels is Pieter een gelijkwaardige sparringpartner, zeker juridisch-inhoude- lijk. Daarin is hij allemachtig sterk. Tactisch en commercieel kan hij zich nog wel verder ontwikkelen. Maar voor iemand van zijn anciënniteit doet hij het echt prima. Deze meneer is een belofte voor de toekomst. Tja, hoe kan ik dat nu eens geloofwaardig overbrengen? Een bewijs is misschien wel dat een Amsterdams advocatenkantoor Pieter meemaakte in de rechtbank. Hij won een zaak voor een verzekerde, een van hun vaste cliënten. Daarna belden ze mij om te vragen of Pieter niet bij hen mocht komen solliciteren. Hij bleef liever bij Dirkzwager.

Senior:

Advocaat-vennoot Joost Bin- dels volgde een studie Rech- ten naast een leidinggevende functie bij de luchtmacht. Sinds 1995 is hij advocaat. Na tussenstops bij een landelijk ingenieursbureau en advocaat bij de Hoge Raad, kwam hij in 2000 bij Dirkzwager de sectie aansprakelijkheid, schade en verzekeringen versterken. Zijn specialisaties zijn beroepsaan- sprakelijkheid voor onder meer advocaten, accountants, nota- rissen en technische bedrijven, AVB (aansprakelijkheidsverze- keringen voor bedrijven), letsel bij verkeer en arbeidsongeval- len en automobielgerelateerde kwesties. Joost is verzot op auto’s en ondanks zijn drukke praktijk fervent freelancer van een landelijk automagazine.

Minpuntjes?

Pieter heeft een jeugdige uitstraling. Het gevolg is dat hij zich wellicht meer moet be- wijzen dan iemand anders van zijn leeftijd: ‘you have to be twice as good to get half what they have.’ Daarom heeft hij zo’n half- bakken baardje laten staan. Maar inmiddels werkt hij hier al vijf jaar, dus eigenlijk moet er op de vorige pagina niet ‘junior’ maar ‘iets minder junior’ staan.

Pieter over 10 jaar?

Hopelijk is hij dan vennoot bij de schade- sectie van Dirkzwager. Pieter is iemand die zijn acquisitie moet hebben van de vakin- houdelijke kant. Het is niet de man die op de golfbaan of bij de Rotary zijn cliënten wint. De passie zit in het vak, niet in de franje.

Wat heeft je achteraf verrast?

Hij is een groot muziekliefhebber en be- zoekt regelmatig concerten van bands waar ik nog nooit van gehoord heb. Maar goed, ik ben in de jaren ‘80 blijven hangen. En naar verluidt kan hij heel goed koken. Daar heeft hij inmiddels een bewijsopdracht voor ontvangen. Hij is geen autoliefhebber, dat is een wezenlijke tekortkoming. Volgt hij wel de Formule 1? Dat verrast me!

Hoe haal je het beste uit iemand?

Veel verantwoordelijkheid geven en alles bespreken. Verder leg ik veel nadruk op schrijfstijl; daar moet de wil om te over- tuigen in zitten. Om de boodschap over te brengen is een goede structuur en helder taalgebruik essentieel. Ik besteed ook veel aandacht aan het spiegelen: hoe ga je van de Samenspraak | 2016 |

“Elke setting vraagt om een andere benadering”

De internetbubbel betekende de start van de praktijk fusies en overnames

van Dirkzwager. Die hausse van toen is allang voorbij, maar de sectie groeit

nog altijd. Mede dankzij de inzet van Claudia van der Most, leidinggevende

van deze praktijk. Haar enthousiasme draagt ze over op het team fusies en

overnames. Samen begeleidden ze al vele mooie deals. Naar tevredenheid

van koper en verkoper, want dat is de kunst.

Team fusies en overnames

“We zijn zeer praktisch inge- steld, flexibel en kunnen ons heel goed in de cliënt verplaat- sen. En niet te vergeten: onze interdisciplinaire aanpak. No- taris en advocaat werken nauw samen en de lijnen naar andere secties zijn kort.” Claudia van der Most hoeft niet lang na te denken op de vraag waarom cliënten voor het team fusies en overnames van Dirk- zwager kiezen. Haar fusie- en overnamepraktijk heeft vooral grote en middelgrote onderne- mingen als cliënt, uit de regio maar ook ver daarbuiten én in- ternationaal. Het succes van het team fusies en overnames is het bewijs dat je de gespecialiseer- de fusiepraktijk niet alleen op de Zuidas vindt. “Wij verzorgen de juridische begeleiding voor zowel verkopers als kopers van een onderneming of van een groep van ondernemingen. Dat kan een aandelentransactie zijn of een activa/passiva transac- tie,” licht Van der Most toe. “In het verlengde daarvan doen we ook joint ventures en partici- paties.”

Internetbubbel

In de aansturing van het team wordt Claudia bijgestaan door notaris ondernemingsrecht Karen Verkerk, en advocaat ondernemingsrecht Selma van Ramele, die vanuit Nijmegen de fusie- en overnamepraktijk aanstuurt. Het totale team telt twaalf juristen (advocaten én notaris- sen) met veel specialistische ervaring. Claudia zelf niet in de laatste plaats. Het begin van haar fusie- en overnamecarrière voert terug naar 1998: “De tijd van de internetbubbel, iedereen kocht iedereen. Ik zat destijds bij de sectie arbeidsrecht, maar werd gevraagd voor de fusie- en overnamepraktijk omdat ik HEAO Economisch/Linguïs- tisch had gedaan vóór mijn rechtenstudie. Die combinatie van talenkennis, financieel inzicht en een juridische oplei- ding bleek een ideale basis. De overnamepraktijk kwam in het hele land tot explosie en ook bij Dirkzwager.”

Voor transacties werken de juristen van het team in kleinere groepen samen: “We kiezen de juristen met het vereiste ervaringsniveau voor de betreffende cliënt. Dat werkt ook kostenefficiënt. Binnen het team maken we gebruik van elkaars deskundigheid, want elk teamlid heeft een eigen specialisme: insolventierecht, mededingingsrecht, financie- ringen of groepsaansprake- lijkheid in combinatie met de 403-verklaring.”

Verschillende settings

Uitgangspunt voor elke trans- actie is wat de cliënt precies verwacht: “Niet elke cliënt wil hetzelfde, dus werken we niet met voorgekauwde concepten. We luisteren eerst goed naar de cliënt en daarop stemmen we ons concept, onze rol en de strategie af. We houden bijvoorbeeld rekening met het verschil in ervaring van cliën- ten. De ene keer is de verkoper iemand die zijn eigen zaak heeft opgebouwd en met

Samenspraak | 2016 | Dossier

“Soms ben je dan de gebeten hond. Als je de harmonie tussen koper en verkoper maar kunt bewaren. Dat is echt een kunst die je moet beheersen.”

pensioen gaat. Dan is dit zijn grote, eenmalige deal. Zo iemand wil voor zijn werkne- mers een goede overeenkomst. De andere keer treed je op voor strategische partijen die voor de zesde keer een overname doen. Ook de uitgangssituaties verschillen. Zit de cliënt in een sterke positie, dan kun je vanuit een krachtiger standpunt onderhandelen. Is er tijdsdruk? Dan stel je een evenwich- tig concept op, zodat beide partijen snel akkoord kunnen gaan. Voor al die verschillende settings, kies je een andere insteek.” Flexibiliteit is belangrijk, weet Claudia van der Most, ook qua werktijden: “Als het nodig is zijn we tot ’s avonds laat en in het weekend bereikbaar.”

van de koopovereenkomst. De intentieverklaring is het startschot, waarna het boe- kenonderzoek - ofwel het due diligence-onderzoek - kan beginnen. Het team verzorgt de voorbereidingen, coördina- tie en uitvoering. Van der Most: “In het kader van een due dili- gence-onderzoek wordt door ons vanuit juridische optiek al- les doorgelicht. Zijn er claims? Is het bedrijf goed verzekerd? Zijn er bonussen beloofd? Zijn de contracten nagekeken? Een cruciaal onderzoek, want de uitkomsten kunnen reden zijn om te praten over een lagere verkoopprijs of om een garantie of vrijwaring te krijgen.”

sche aspecten bij kijken. Is er een geldleningsovereenkomst nodig, een aandeelhouders- overeenkomst of moet er een huurovereenkomst worden geregeld? Blijft de verkoper manager in het bedrijf ? Dan is een managements- of arbeids- overeenkomst nodig.” Bij dit laatste komen de korte lijnen binnen kantoor van pas: “Voor een arbeidsovereen- komst overleggen we direct met de sectie arbeidsrecht. Dat gebeurt ook met andere secties. Voor Flitsmeister (zie kader) werkten we samen met de sec- ties arbeidsrecht en IE/IT.”

dat er op enig moment nog een ‘dealbreaker’ om de hoek komt kijken. De koper wil bijvoor- beeld een vrijwaring, maar de verkoper is het daar niet mee eens. Koper en verkoper zelf willen die onderhandelings- strijd niet altijd met elkaar aangaan: koper en verkoper zien veel meer uit naar een deal sluiten met champagne. Dan neem ik als advocaat het voortouw. Ik doe die onderhan- delingen voor mijn cliënt; dan blijft hij buiten schot. Soms ben je dan maar de gebeten hond, als je de harmonie tussen koper en verkoper maar kunt bewa- ren. Dat is echt een kunst die je moet beheersen.”

Harmonie

Daarna kunnen de onderhan- delingen beginnen. “Koper en verkoper denken vaak dat ze met de intentieverklaring de deal al beklonken hebben,” vertelt Claudia van der Most. “Maar pas bij de transactiedo- cumenten komt alles zwart op wit te staan. Niet uitgesloten is

Korte lijnen

Centraal in de het hele proces staan de transactiedocumen- ten. “Wij stellen deze op of - als de wederpartij ze heeft opgesteld - beoordelen deze. Neem de koopovereenkomst, daar komen heel wat juridi-

Interne notaris

Bij de uiteindelijke aande- lenoverdracht komt altijd de notaris in beeld. Van der Most: “Onderschat de rol van de nota- ris niet. Die bereidt de aande- lenoverdracht voor, maar regelt vaak allerlei andere zaken zoals het vestigen van zekerheids- rechten. Wij hebben notarissen in ons team, waardoor veel minder tekst en uitleg nodig is dan wanneer je een externe notaris inschakelt.” Er is wel een belangrijk verschil tussen de advocaat en notaris van het team, wil Claudia van der Most nog benadrukken: “Als advocaat treed je op voor de koper of de verkoper. Maar de notaris is (nagenoeg) altijd onafhankelijk en behartigt de belangen van beide partijen.” En nog een verschil: “De nota- ris is er altijd bij als de cham- pagne op tafel komt!”

Cruciaal

De juridische begeleiding betreft het hele proces van in- tentieverklaring, due diligence tot en met het ondertekenen

Elke deal een passende aanpak Twee concrete voorbeelden. Presikhaaf Bedrijven, waar mensen werken met een afstand tot de arbeidsmarkt, werd door het fusie- en overnameteam begeleid bij een overname. Ahrend kocht hun bedrijfsonderdeel waar schoolmeubelen worden gemaakt. Van der Most: “Bij onze cliënt, Presikhaaf Bedrijven, lag de focus op de mensen. Informeren was heel belangrijk. Verandering kan voor deze mensen heel verwarrend zijn. We organiseerden kantinebijeenkomsten met ouders erbij: wat gaat er met het personeel gebeuren? Dat hebben we heel zorgvuldig aangepakt.” Een heel andere insteek had Flitsmeister, de verkeersinformatie app. Het team bege- leidde in januari 2015 de verkoop van een deel van de aandelen aan Be-Mobile, een groot navigatiebedrijf in België. Van der Most: “Hierbij stond vooral de app centraal: zit die goed in elkaar? Dan komen er weer heel andere aspecten naar voren.”

Kijk op www.dirkzwagerondernemingsrecht.nl voor meer informatie over of artikelen van het fusie- & overnameteam. Samenspraak | 2016 |

Korte lijnen, ook internationaal Overnames hebben vaak ook een internationaal aspect. Dan is het handig dat het team buitenlandse juristen kan raad- plegen of een cliënt kan doorverwijzen. Andersom krijgt het team ook zaken uit andere landen voorgelegd of overge- dragen. Voor deze contacten is Dirkzwager aangesloten bij TELFA (Trans European Law Firms Allliance), een Europees samenwerkingsverband van advocaten- en notarissenkantoren. De meeste juristen van de aangesloten kantoren kennen elkaar persoonlijk, dat maakt de lijnen extra kort. Notaris Karen Verkerk is bestuurslid van TELFA, dat maakt het contact nog directer. TELFA is bovendien gelieerd met andere internationale netwerken, zoals het Amerikaanse USLAW. www.telfa.be en www.uslaw.org

Selma van Ramele, Claudia van der Most en Karen Verkerk

Samenspraak | 2016 | Samenspraak | 2016 |

Opdrachtgevers dragen mede risico bij schijnzelfstandigheid

VAR-opvolger DBA zorgt voor beroering

Nog voor de invoering op 1 mei 2016 heeft de opvolger van de VAR al voor de nodige beroering gezorgd. Vooral bij zzp’ers. Maar wat betekent de Wet deregulering beoor- deling arbeidsrelaties (DBA) voor opdrachtgevers?

et ging zo simpel met de VAR. De zelfstandige zonder perso- neel beantwoordde eens in het jaar enkele standaardvragen op de website van de Belastingdienst. Vervol- gens viel de VAR-wuo (Verklaring arbeids- relatie winst uit onderneming) vanzelf op de mat. De zzp’er zond die verklaring naar zijn opdrachtgevers. En daarmee was de kous af. Opdrachtgevers wisten zich met de VAR verzekerd dat de arbeidsrelatie met de betrokken zzp’er geen dienstbetrekking was. En de overeenkomst geen arbeids- overeenkomst. Ze waren gevrijwaard van een eventuele loonheffing (met terugwer- kende kracht). Wel kon de Belastingdienst de fiscale voordelen, zoals duizenden euro’s zelfstandigenaftrek, terugvorderen van de vermeende zzp’er. De laatste jaren is het aantal zzp’ers om di- verse redenen explosief gestegen. Per sal- do gaat het om 40.000 tot 50.000 per jaar. Nederland kent nu ruim 900.000 zzp’ers (cijfers: www.ikwordzzper.nl). Met deze groei bleek ook een toenemend aantal zzp’ers niet te voldoen aan alle cri- teria voor fiscaal ondernemerschap. Er kwamen steeds meer schijnzelfstandigen die eigenlijk een dienstverband hadden. Bovendien wilde het kabinet de genoemde vrijwaring voor opdrachtgevers ophef- fen, zodat handhaving bij de opdrachtge-

H

ver mogelijk zou worden. De risico’s op schijnzelfstandigheid zouden ook bij hen moeten komen te liggen.

Modelovereenkomsten

Onder de Wet DBA kunnen partijen elkaar contracteren op basis van modelovereen- komsten. Dit zijn contracten waarvan de Belastingdienst verklaart dat de daarin be- schreven arbeidsrelatie geen dienstbetrek- king is waarvoor loonheffingen moeten worden ingehouden en afgedragen. Mits conform de overeenkomst wordt gewerkt natuurlijk. Indien dat niet het geval blijkt én de Belastingdienst toont een dienstbe- trekking aan, dan moet de opdrachtgever alsnog loonheffingen betalen. Met terug- werkende kracht. De opdrachtgever mag die heffing wél verhalen op de betrokken zzp’er. Hoe dan ook, onder de Wet DBA wordt het financiële risico voor opdracht- gevers om te werken met schijnconstruc- ties veel groter.

Ontoereikend

Er zijn opdrachtgevers die tot nu toe werk- ten met eenzijdige opdrachtbevestigingen of op basis van mondelinge afspraken. Dat is onder de Wet DBA ontoereikend. Partijen moeten straks voor aanvang van de opdracht en de beloning een daarop afgestemde schriftelijke overeenkomst opstellen en ondertekenen. Indien ze al

werken met overeenkomsten, kunnen ze die laten checken en goedkeuren door de Belastingdienst. Zijn ze te gebruiken als opdrachtovereenkomst of is er toch sprake van een dienstverband? Het is ove- rigens niet verplicht een overeenkomst aan de Belastingdienst voor te leggen. Er zijn immers talrijke arbeidsrelaties die bij voorbaat duidelijk zijn. Opdrachtgevers kunnen ook de genoem- de modelovereenkomsten die reeds ge- publiceerd zijn op www.belastingdienst. nl gebruiken. Een deel van deze over- eenkomsten is tot stand gekomen in sa- menwerking met belangenorganisaties van zowel opdrachtgevers als zzp’ers. Als deze voorbeeldovereenkomsten niet passen bij een betreffende arbeidsrelatie, kunnen opdrachtgevers (en opdrachtne- mers) zelf een overeenkomst opstellen en die eveneens aan de Belastingdienst voor- leggen. Met de modelovereenkomsten of de goedkeuring hebben de betrokken par- tijen zekerheid over de arbeidsrelatie voor een periode van vijf jaar. Zolang de prak- tijk maar overeenkomt met de afspraken in de overeenkomst.

Gezagsverhouding

In de modelovereenkomsten heeft de Be- lastingdienst de fiscaal relevante bepa- lingen geel gearceerd. Het gaat om kern- bedingen waarvan partijen bij de nadere

Samenspraak | 2016 | Actueel

Cruciaal is dat er geen sprake mag zijn van een zogeheten werkgeversgezag. Dit is een enigszins grijs gebied, waarin vrijheid en autonomie van de opdrachtnemer centraal staan.

invulling van het contract in de praktijk niet mogen afwijken. Cruciaal is dat geen sprake mag zijn van een zogeheten werk- geversgezag. Dit is een enigszins grijs ge- bied, waarin vrijheid en autonomie van de opdrachtnemer centraal staan. Een voorbeeld. Een opdrachtgever geeft uiteraard instructies. Dat impliceert nog geen gezagsverhouding. Maar als de op- drachtgever in detail aangeeft hoe hij een en ander tot stand wil zien komen en hij er bovenop zit, dan heeft het wél alle schijn van een gezagsverhouding. Zo zijn er veel meer ogenschijnlijk kleine indicaties die wijzen in de richting van werkgeversgezag. Zoals periodieke func- tioneringsgesprekken, verplichte werktij- den en geen zelfstandige indeling van de werkzaamheden. Maar een opdrachtgever mag de werktijden wél afstemmen met de zzp’er. Dan is niet meteen sprake van een gezagsverhouding. Zolang de verant- woordelijkheid maar in eerste instantie bij de opdrachtnemer ligt. Dit vormt nu een probleem in de zorg, door de combi- natie van de Wet DBA en de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz). In de Wkkgz is nu bepaald dat de eindverant- woordelijkheid altijd bij de zorgaanbieder ligt. Een andere indicatie is het al dan niet heb- ben van een eigen beroepsaansprakelijk- heidsverzekering. En als de opdrachtne- mer zijn opdracht benedenmaats uitvoert, dan ligt het voor de hand dat deze dit kos- teloos herstelt.

haaft hij nog niet. Vanaf 1 mei 2017 gaat de Belastingdienst overeenkomsten tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers con- troleren. En natrekken of op de werkvloer wordt gewerkt conform de overeenkomst. Daarop kan de Belastingdienst alsnog besluiten dat de opdrachtgever loonhef- fingen en sociale zekerheidspremies moet inhouden en betalen.”

Overgangstermijn

Zoals gezegd treedt de wet DBA 1 mei 2016 in werking. Tot 1 mei 2017 geldt echter een overgangstermijn. Tot die tijd houdt de Belastingdienst wél toezicht, maar hand- Samenspraak | 2016 |

Kleine illustratie: modelovereenkomst

“Laat bij twijfel de overeenkomst door ons checken”

“De afgelopen jaren hebben we voor onze cliënten diverse opdrachtovereenkom- sten opgesteld. Deze zijn grotendeels in lijn met de modelovereenkomsten van de Belastingdienst,” stellen Marieke Hulstijn en Renate Peijs vast. Zij zijn beide advo- caat bij de sectie Arbeidsrecht. “In feite verandert de situatie voor die bedrijven niet. De vrijwaring verdwijnt alleen. Als wordt gewerkt conform de opdrachtover- eenkomst, dan zou dit niet tot een pro- bleem moeten leiden.”

gewerkt, dan hoeft de opdrachtgever niets te vrezen.” Marieke: “Als alles voldeed in het kader van de VAR, dan is de kans groot dat dat onder Wet DBA ook het geval is. Opdrachtgevers hoeven derhalve geens- zins te aarzelen om zzp’ers in te schake- len als echt sprake is van een opdrachtver- houding. Zekerheid hierover kunnen ze verkrijgen door een modelovereenkomst te gebruiken of een eigen opdrachtover- eenkomst aan de Belastingdienst voor te leggen. Of laat bij twijfel de overeenkomst door ons checken.”

Opdrachtovereenkomsten Dirkzwager zijn DBA-proof

Schijnzelfstandigen

Renate: “Sommige zzp’ers zijn bevreesd dat ze minder werk krijgen. Dat geeft aan dat het in het oude systeem niet altijd goed zat. Dan bereikt de wetgever wat hij wil: zorgen dat schijnzelfstandigen alsnog een dienstverband en een arbeidsovereen- komst krijgen.” Wat is de grootste valkuil voor opdracht- gevers? Marieke: “Dat niet wordt gehan- deld conform hetgeen is opgeschreven in de opdrachtovereenkomst. Als de praktijk anders blijkt uit te pakken dan wat op pa- pier staat, heb je als opdrachtgever aan een goedgekeurde modelovereenkomst niets.”

Discussie voorkomen

“We namen in de door ons opgestelde op- drachtovereenkomsten al op dat er geen gezagsverhouding was, geen concur- rentiebeding, geen doorbetaling tijdens ziekte en vakantie, enzovoorts,” vervolgt Renate. “Daarmee voorkwamen we dat klanten alsnog de discussie kregen met een opdrachtnemer over het al dan niet bestaan van een arbeidsovereenkomst in civielrechtelijke zin.” Marieke: “Civielrechtelijk had je dan geen dienstverband, terwijl daarvan in de VAR- tijd fiscaal wél sprake kon zijn. Bijvoor- beeld als iemand één opdrachtgever had. Maar dat had geen gevolgen voor de op- drachtgever vanwege de VAR.” Renate: “Dat is voor de regering een van de redenen geweest om - fiscaal- en ci- vielrechtelijk - uniforme wetgeving te maken. Maar eigenlijk is de situatie met de Wet DBA voor ons niet veel anders dan bij de VAR. De criteria komen gro- tendeels overeen met die uit het civiele recht. Alleen kreeg de opdrachtgever met een VAR-verklaring een vrijwaring. Het is misschien eng dat deze wegvalt. Maar als sprake is van een echte opdrachtverhou- ding en conform de overeenkomst wordt

1 - 5 - 2016

Op www.dirkzwagerarbeidsrecht.nl vindt u meer informatie over de Wet DBA.

Samenspraak | 2016 | “Bootcamp is een soort fitness in de buitenlucht, zonder apparatuur maar wel met attributen zoals sandbags of kettlebells. Pittige trainingen, waar je wel enige basisconditie voor moet hebben.”

Samenspraak | 2016 |

Denise Sauer, advocaat, bootcamp-instructeur en personal trainer

“Als je gezond en fit bent,

“Sporten is voor mij een tool om me beter te ontwikkelen als advocaat. Want daar ligt natuurlijk mijn prioriteit. Als je lekker in je vel zit, presteer je ook beter.” Denise Sauer werkt op de sectie vastgoed als huurrechtspecialist. Daarnaast is zij officieel bootcamp-instructeur en personal trainer. En ook nog een beetje voedingsadviseur en een ‘halve’ psycholoog.”

“Sporten helpt om stress kwijt te raken, maar ook om helder te kunnen denken.” Denise Sauer kan het iedereen aanraden. “Onderzoek bewijst dat veel bewegen goed is voor je hersenen. Daarover schrijft Erik Scherder, hoogleraar neuropsycho- logie en bewegingswetenschappen. Als je elke dag een half uur matig intensief beweegt, krijgen je hersenen een betere doorbloeding. Er komen ook bepaalde hormonen vrij, waardoor je beter kunt nadenken. Je wordt er scherper van.”

food: “Voedingsadvies is een onderdeel van de opleiding. De meeste vrouwen willen namelijk in vorm komen en dat red je niet met alleen trainen. Nu was ik altijd al van de healthy lifestyle; voordat het een hype werd, at ik al havermout als ontbijt. En nog steeds gebruik ik vooral verse, pure producten: onbewerkt vlees, verse vis en veel groentes. Ik kook vaak uit de boeken van Rens Kroes. Maar ik ben geen heilige, hoor. Ik drink ook graag een wijntje.”

rijk dan voor mannen. Ik voeg ook altijd een competitief element toe, daar houdt deze groep wel van. Hoewel bootcamp eigenlijk een competitie met jezelf is: je verlegt je eigen grenzen.”

presteer je beter”

Motiveren

Zo’n sportief en gezond leven naast het werk als advocaat, dat vereist wel de nodige discipline. Denise heeft er geen moeite mee: “Ik ben enorm fanatiek in alles wat ik doe en heel competitief. Die winnersmentaliteit heb ik ook als advo- caat. In mijn werk wil ik winnen voor mijn cliënt. Ik wil overal het beste uithalen. Dat kan eigenlijk alleen maar als je je goed voelt. Stel dat je onzeker bent over jezelf, dan komt ook een pleidooi bijvoorbeeld niet uit de verf. Als personal trainer vind ik het leuk om mensen te motiveren: sport is een middel om beter te worden in je werk. Dat wil ik anderen graag meegeven. Je doet je werk nu eenmaal beter, als je je goed en fit voelt. Je traint ook je doorzet- tingsvermogen en discipline. Ook daar heb je in je werk voordeel van.”

Healthy lifestyle

Als kind sportte Denise al iedere dag: hockey, tennis, paardrijden. Ze droomde er zelfs van om een eigen sportschool te beginnen. Maar de balans sloeg toch door naar een studie rechten. Als studente was ze dagelijks in de fitnessruimte te vinden. Eenmaal aan het werk als advocaat, ging ze een jaar lang elke zaterdag naar Utrecht om daar een officiële Fitvak- opleiding fitnessinstructeur en personal trainer te volgen. Ze was al snel succesvol: elke avond na het werk begeleidde ze wel één of twee vrouwelijke sporters en in het weekend nog een paar. “Wat me aanvankelijk overviel, is dat je als perso- nal trainer voor de sporter ook een halve psycholoog bent; je wordt een vertrou- wenspersoon. Sommigen barsten na een training in huilen uit en vertellen hun hele levensverhaal.” In haar vakanties bezocht Denise sport- scholen in Miami en Brazilië om er inspi- ratie op te doen. “Ze zijn daar veel verder in fitness dan hier.” Ze maakte er ook kennis met nieuwe ideeën voor healthy

Competitie

Omdat ze haar aandacht nu intensiever wil richten op haar verdere ontwikkeling als gespecialiseerd huurrechtadvocaat, heeft Denise haar werk als personal trainer even on hold gezet. Niet dat het nu echt veel rustiger is: ze volgt de speciali- satieopleiding voor huurrechtadvocaten (VHA) - waarvoor twintig uur in de week staat -, heeft haar werk bij Dirkzwager, zorgt voor haar dochtertje van één jaar en traint nog altijd vier tot vijf keer per week. “We hebben thuis een gym ingericht met een TRX, een boksbal, een fiets en allerlei gewichten. Handig, dan kan ik toch bij mijn dochtertje zijn.” De huurrechtadvocate organiseert nog wel elke woensdagavond een bootcamp- training in Park Sonsbeek: “Voor een groep carrièrevrouwen met een drukke baan die het heerlijk vinden om na het werk even te ontstressen. Er zitten ook enkele collega’s bij. Die trainingen geef ik gratis, want ik doe zelf mee. De nadruk ligt op buik, billen, benen, want voor vrouwen zijn andere oefeningen belang-

Samenspraak | 2016 | Toewijding

Export van persoonsgegevens naar VS niet meer toegestaan?

Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde eind vorig jaar dat het Safe Harbor-verdrag met de Verenigde Staten ongeldig is. Strikt genomen is het niet meer toegestaan om persoonsgegevens vanuit de EU naar de VS te verzenden. Bijna iedereen maakt wel gebruik van (internet)diensten van Amerikaanse leveranciers, dus deze beslissing heeft grote gevolgen voor de praktijk. Wat zijn de recente ontwikkelingen?

et privacyrecht in de gehele EU verbiedt de doorgifte (export) van persoonsgegevens naar landen buiten de EU, tenzij die landen een passend beschermingsniveau bieden. Er is slechts een beperkt aantal landen dat voldoende veilig is verklaard. Daar horen de VS niet bij. Voor export naar de VS bestond het Safe Harbor-verdrag. Alle grote leveranciers van online (cloud) diensten waren aangesloten bij dit ver- drag.

stand van zaken

H

Max Schrems-arrest

Max Schrems, een student uit Oostenrijk, beklaagde zich in 2013 bij de Ierse privacy- toezichthouder over de doorgifte van zijn persoonsgegevens door Facebook aan de veiligheidsdiensten van de VS. Schrems stelde dat zijn privacy onvoldoende was geborgd vanwege de massale surveillance Samenspraak | 2016 |

Privacy Shield

door de Amerikaanse opsporingsdien- sten (zoals onder meer onthuld door Edward Snowden). De Ierse toezichthou- der verwierp de klacht omdat Facebook zich had aangesloten bij het Safe Harbor- verdrag. Het Hof van Justitie oordeelde vervolgens dat de Safe Harbor- regeling onvoldoende waarborgen kent om de pri- vacy van de EU-burgers te beschermen, omdat de regeling niet verankerd was in het Amerikaanse rechtsstelsel. Maar ook omdat het belang van de Amerikaanse veiligheidsdiensten in de VS per definitie prevaleert boven het belang van privacy. In Europa wordt daar veel genuanceerder over gedacht. Het Hof haalde een streep door het Safe Harbor-verdrag. Vanaf dat moment was doorgifte van persoons- gegevens vanuit de EU naar de VS strikt genomen niet meer toegestaan.

Inmiddels heeft er op hoog niveau koortsachtig overleg plaatsgevonden om te zoeken naar een oplossing. Op 2 fe- bruari 2016 hebben de EU en de VS in een gezamenlijk persbericht bekendgemaakt dat zij overeenstemming hebben be- reikt over een ‘EU-US Privacy Shield’ als alternatief voor de Safe Harbor-regeling. Volgens het persbericht zou deze nieuwe regeling moeten voldoen aan de eisen die het Hof van Justitie stelt in het Schrems- arrest. Gesproken wordt over: ‘robuuste handhaving, duidelijke waarborgen en transparantie inzake toegang door veilig- heidsdiensten en effectieve bescherming van rechten van Europese burgers.’

Wat te doen?

Kritische geluiden

Uit persberichten blijkt dat Europese toezichthouders zich het recht voorbe- houden om handhavend op te treden, nu er formeel geen geldige grondslag bestaat voor de doorgifte van persoonsgegevens naar de VS. Mocht een toezichthouder gaan optreden dan kan dit grote gevolgen hebben. In Nederland kunnen sinds afge- lopen januari namelijk boetes tot 820.000 euro worden opgelegd voor overtredingen van de privacywet, ook voor schending van het exportverbod. Doet u zaken met Amerikaanse leveranciers en wilt u meer zekerheid? Wacht dan niet op het Privacy Shield, maar maak gebruik van speciale modelcontracten of binding corporate rules.

Voor meer informatie over onder andere het onderwerp Safe Harbor kijk op: www.dirkzwagerIEIT.nl.

De tekst van de nieuwe regeling is inmid- dels bekend gemaakt en wordt momen- teel door de Europese toezichthouders bestudeerd. Zij zullen eind april hun definitieve standpunt kenbaar maken. Daarna zijn de lidstaten van de EU nog aan zet. Het kan dus nog wel enkele maanden duren voor er helderheid is over de toekomst van export van persoonsge- gevens naar de VS. De eerste geluiden van privacyexperts over de nieuwe regeling zijn overigens vrij kritisch.

Samenspraak | 2016 | In de praktijk

“Mensen willen controle op de kwaliteit van de zorg. Patiënten worden steeds kritischer en dat leidt vaker tot conflicten. Daar reageert de overheid op met meer regelgeving.” Samenspraak | 2016 |

Nieuwe vennoten sectie gezondheidszorg

“De wereld is een stuk complexer geworden voor zorginstellingen.”

Sinds 1 januari 2016 heeft Dirkzwager er twee vennoten bij: Koen Mous en Luuk Arends. Twee advocaten uit dezelfde sectie: gezondheidszorg. Dat is geen toeval. Dirkzwager heeft van oudsher veel aandacht voor de zorg: “De zorg- wereld heeft een toenemende behoefte aan specialisten.”

et aantal vennoten uit de sectie gezondheidszorg stijgt met deze benoemingen in één keer van drie naar vijf. Dat onderstreept de aandacht die Dirkzwager voor de zorgbranche heeft. De sectie is in de loop der jaren enorm gegroeid en nog lang niet uitgegroeid. Volgens Luuk Arends en Koen Mous komt het kantoor daarmee tegemoet aan de stijgende behoefte van zorgcliënten aan specialistische ken- nis. Arends: “De wet- en regelgeving in de zorg neemt almaar toe. Zorginstellingen moeten met steeds meer partijen onderhan- delen. Voor de financiering alleen al met meerdere zorgverze- keraars, zorgkantoren en sinds 2015 ook met gemeenten. Dat loopt al snel op tot twintig à dertig contractpartners.” Mous: “Daarnaast zijn er steeds meer belangentegenstellingen, zowel binnen zorginstellingen als tussen instellingen en externe partijen, zoals zorgverzekeraars. Voor zorginstellingen is de wereld een stuk complexer geworden.”

H

vaker tot conflicten. Daar reageert de overheid op met meer regelgeving. Zo is er nu de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz), waardoor zorginstellingen meer meldplichten hebben bij disfunctioneren. En de vergewisplicht, je moet het arbeidsverleden van een nieuwe zorgverlener nagaan.” Koen Mous: “Ook worden de gevolgen van wet- en regelgeving voor bestuurders én toezichthouders steeds groter. Al die ontwikke- lingen vergroten de behoefte aan specialistische kennis.”

De juristen van de sectie gezondheidszorg hebben zich door de jaren heen stuk voor stuk ontwikkeld tot professional in een deelgebied: bekostiging en financiering van zorginstellingen, de verhoudingen binnen ziekenhuizen, de zorginkoop en zorgcon- tractering, de eerstelijnszorg... Het hele pakket gezondheids- recht is verdeeld. Luuk Arends is sinds vorig jaar sectiehoofd: “We hebben cliënten door het hele land, van Zuid-Limburg tot Groningen. Want voor echt specialistische kennis weten ze Dirkzwager te vinden. We zijn in Nederland een van de grootste spelers op het gebied van zorg. We werken onder meer voor lan- delijke brancheorganisaties, academische en regionale zieken- huizen, GGZ-instellingen, thuiszorginstellingen en andere grote partijen. Maar ook individuele professionals zien de meerwaarde van Dirkzwager.” De sectie telt elf advocaten en één (zorg)notaris. De integratie van advocatuur en notariaat is ook een stap in de verbetering van dienstverlening aan de cliënt. Arends: “We maken binnen de sectie gebruik van elkaars kennis. We kunnen iemand doorver- wijzen naar diegene die het meeste verstand van zaken heeft.” Mous: “Behalve bij deze twaalf professionals is er ook kantoor-

Samenspraak | 2016 |

Verstand van zaken

Actiever toezicht

“Wat alles nog ingewikkelder maakt,” vervolgt Koen Mous, “is dat toezichthouders zich steeds actiever opstellen en meer bevoegdheden krijgen. De Nederlandse Zorg Autoriteit, de Autoriteit Persoonsgegevens, de Autoriteit Consument en Markt, de Inspectie voor de Gezondheidszorg; ze komen allemaal met nieuwe regels en eisen waaraan de zorginstellingen moeten vol- doen. En dan heb ik het nog niet eens over de eisen die zorgver- zekeraars en zorgverleners stellen.” Volgens Luuk Arends is dit een reactie op de maatschappij: “Mensen willen controle op de kwaliteit van de zorg. Patiënten worden steeds kritischer – soms wat té kritisch – en dat leidt Gedachtegoed

breed een focus op gezondheidszorg. Veel andere secties hebben zorgcliënten, zoals arbeidsrecht, IE/IT en overheid en vastgoed. We houden maandelijks een brancheoverleg met alle juristen die zich intensief met zorg bezighouden.” Arends: “In geval van complexe vraagstukken werken we met meerdere specialisten samen, dus ook met collega’s uit an- dere secties. We merken dat cliënten dat waarderen. Uiteraard behoudt de cliënt zijn eigen contactpersoon. Dat is voor ons een heel belangrijk aandachtspunt: investeren in persoonlijke, informele contacten. Dat maakt het werk voor iedereen leuker. Het informele contact hebben we sinds kort uitgebreid met een lunch voor secretarissen en juristen van zorginstellingen, die onderling ervaringen kunnen uitwisselen en waarvoor wij inhou- delijke input leveren.”

Dirkzwager Kennispagina’s en in landelijke zorgmagazines. De sectie is actief in kennis delen. De nieuwe vennoten willen laten zien wat Dirkzwager te bieden heeft: “We zijn heel blij met het kwalitatief goede team dat we hebben.” Nog andere plannen? “De sectie nog verder ontwikkelen en uitbreiden, zodat we cliënten nog meer specialistische kennis kunnen bieden. Daar kunnen we als vennoot nu actiever aan meewerken.” Luuk Arends: “We zijn beiden al jaren aan deze sectie verbonden en dan beslis je indirect al mee, maar als vennoot heb je toch meer zeggenschap.” Daar sluit Koen Mous zich bij aan: “Je denkt mee over beleidsmatige keuzes van de sectie én het kantoor. Het is onze ambitie om daar een zichtbare en herkenbare bijdrage aan te leveren.”

Tot slot willen zij nog een oud-collega en gerenommeerd ad- vocaat gezondheidsrecht eren: “Onze focus op de zorg is niet zomaar een reactie op een trend. Zo’n twintig jaar geleden stond Paul van Wersch aan de wieg van onze sectie gezondheidszorg. Hij heeft de sectie tot bloei gebracht. Na zijn afscheid hebben wij de sectie met onze collega’s verder mogen ontwikkelen. En we zijn vastberaden daarmee door te gaan.”

Voor meer inhoudelijke informatie over genoemde onderwerpen en de lezingenreeks Zorg & Recht (programma 2016), zie de Dirkzwager Kennispagina: www.dirkzwagergezondheidszorg.nl

Actuele issues

Zeer populair bij relaties is ook de lezingenreeks Zorg & Recht, met bezoekers uit het hele land. Hier komen allerlei actuele ontwikkelingen aan bod. Wat zijn de issues van dit moment? Luuk Arends, die zich vooral richt op de GGZ en instellingen voor langdurige zorg: “Op mijn werkterrein is dat de invoering meldplicht datalekken. Dat is een onderdeel van de Wijziging Wet Bescherming Persoonsgegevens die begin 2016 is ingegaan. In een recente lezing bespraken we wat de gevolgen zijn voor zorginstellingen. Actueel is ook de nieuwe wet die de uitwisse- ling van elektronische patiëntengegevens via een Landelijk Scha- kelpunt moet regelen. Er ligt daarvoor een nieuw wetsvoorstel bij de Eerste Kamer. Een ander onderwerp waarover veel vragen binnenkomen is in hoeverre gemeenten en zorgverzekeraars (patiënt)gegevens mogen gebruiken voor andere doeleinden dan waarvoor deze zijn verstrekt.” Koen Mous, specialist in onder meer de relatie tussen zorg- aanbieders en zorgverzekeraars: “De verhouding tussen deze partijen blijft een spanningsveld vanwege de machtspositie van zorgverzekeraars. Die proberen via allerlei wegen niet-gecontrac- teerde zorgaanbieders van vergoeding uit te sluiten. Nu bijvoor- beeld weer met een machtingsvereiste: de verzekerde moet de zorgverzekeraar vooraf toestemming vragen voor behandeling. Discutabel, omdat de verzekerde daarvoor bijna zijn hele dossier aan de verzekeraar moet overhandigen. Dan is er nog de doorle- verplicht: de gecontracteerde zorgaanbieder is verplicht zorg te leveren, ook als het budget op is. Het is echter de zorgverzeke- raar die door zijn contracteerbeleid bepaalt hoeveel verzekerden zich onder behandeling van die zorgaanbieder stellen. Verder staan in contracten vaak nogal exotische bepalingen, bijvoor- beeld dat de zorgverzekeraar het enquêterecht krijgt. Die mag dan naar de Ondernemerskamer stappen als zij vindt dat er iets mis is op bestuurlijk gebied. Dit soort voorwaarden leidt tot scheve verhoudingen.”

Luuk Arends richt zich met name op instellingen van GGZ, ouderenzorg, verstandelijke gehandicaptenzorg en eerstelijnszorg. Aandachtsgebieden zijn de wet bopz (bijzondere opname in psychiatrische ziekenhuizen), pri- vacyrecht, vrijheidsbeperkingen, geschillen met toezicht- houders, strafrecht en tuchtzaken. Luuk promoveerde op een onderzoek voor het Ministerie van VWS naar de rechtpositie van dementerende patiënten. Op dit terrein treedt hij op als adviseur in een denktank voor VWS.

Koen Mous heeft een civielrechtelijke gezondheidsrecht- praktijk met de focus op de relatie tussen zorgaanbie- ders en zorgverzekeraars, medische aansprakelijkheid en contractuele relaties binnen en tussen zorginstellin- gen. De cliënten zijn divers: ziekenhuizen, GGZ-instel- lingen, zelfstandige zorgaanbieders en landelijke bran- cheorganisaties. Hij kreeg landelijke bekendheid door de rechtszaken over artikel 13 van de Zorgverzekeringswet (vrije artsenkeuze en hinderpaalcriterium).

Ambities

Voorlopig blijft het in de zorg nieuwe regels en wetten regenen. Voldoende stof dus voor meer lezingen en meer publicaties op de Samenspraak | 2016 |

“Uit één mond spreken, in krachtige taal”

Ondernemers, kennisinstellingen en overheden gaan samenwerken om de regio Arnhem-Nijmegen economisch beter op de kaart te zetten. Daarvoor is eind januari de Economic Board Arnhem Nijmegen opgericht. Voorzitter Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen, en vicevoorzitter Marcel Hielkema, algemeen directeur van Dirkzwager, lichten de doelstelling toe.

e regio Arnhem-Nijmegen heeft economisch veel te bieden, maar heeft meer samenwerking nodig om die kansen volop te benutten. Overheid, ondernemers en onderwijs bundelen daarom hun krachten in de Economic Board. Zij zetten zich vol in om de samenwerking te versterken in de groeisectoren Health, Food en Energy en de crossovers daartussen. Vijftien topafgevaardigden uit instellingen en bedrijven vormen de leden van de Econo- mic Board onder het voorzitterschap van burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen. “De leden van de board zijn stuk voor stuk excellente ambassadeurs die in staat zijn om deuren te openen,” zegt Hubert Bruls. “Zij zijn erg gedreven om de regio beter te verkopen - of dat nou richting Düsseldorf, Brussel of Den Haag is. Iedereen bleek bij de eerste vergadering erg geïnspireerd om samen te werken en met dit soort energie creëer je nieuwe energie.”

Economic Board zet regio beter op de kaart

D

Verhaal beter vertellen

Marcel Hielkema, bestuurder-directeur van Dirkzwager en voorzitter VNO-NCW Gelderland vertegenwoordigt als vice- voorzitter van de Economic Board de werkgevers uit de regio. “De triple helix

samenwerking binnen de Economic Board heeft een breed maatschappelijk draagvlak en we hebben de gemeenschap- pelijke uitdaging deze regio economisch sterk te houden. Er gebeuren in Arnhem- Nijmegen prachtige dingen. Bescheiden- heid siert deze streek, maar het verhaal moet echt beter verteld worden. Wagenin- gen heeft met Food Valley een ongekende expertise in Food, Nijmegen blinkt uit in Health en Arnhem is specialist op het gebied van (duurzame) Energy. Dat zijn de drie terreinen waarin wij als regio excelle- ren. Natuurlijk zijn er veel meer bran- ches belangrijk voor de regio. Zo zijn we ook recreatief, creatief, juridisch en qua zakelijke dienstverlening heel sterk. De crossovers tussen Food, Health en Energy maken deze regio uniek. Als we het voor elkaar krijgen om daar impulsen aan te geven, dan heeft dat effect op alle bran- ches.” Als voorbeeld noemt Hielkema de lobby van vorig jaar om het gerechtshof voor Arnhem te behouden. “Dat was niet alleen voor juristen van belang, maar ook voor opleiders, de werkgelegenheid en andere branches. Het spin-off effect is veel groter dan alleen voor de juridische branche.”

“De Economic Board promoot de gemeenschappelijke delers.”

Samenspraak | 2016 | Dirkzwager nieuws

Duidelijke signatuur

“Komend jaar willen we de ideeën van de Economic Board omzetten in een programma dat innovatieve projecten in Food, Health en Energy stimuleert,” zegt Hubert Bruls. “Daarvan profiteert niet alleen onze regio, maar het hele land. Het succes van een soortgelijk project als Brainport Eindhoven heeft ook grote invloed gehad op Eindhoven en het imago van de streek. En dat traject richtte zich slechts op één stad en één thema, namelijk high tech. Wij hebben een bredere scope met een scherpe koers en als voorzitter zie ik het als mijn taak dat we op de lange termijn koersvast blijven. Ze begrijpen het namelijk niet in Japan als je steeds wisselt van thema of focus. We leven in een mondiale economie en als je de regio decennialang op wereldschaal wil profileren, moet je een duidelijke signatuur achterlaten. Het is belangrijk dat we daarbij uit één mond spreken, in krachtige taal.”

geprint voedsel? Ik bekijk het nu even van- uit mijn vakgebied, maar er zijn zo veel meer crossovers mogelijk zoals tussen de universiteiten en hogescholen onderling, of tussen onderwijs en de arbeidsmarkt. Dat alles kun je beter faciliteren met de Economic Board.”

Urgentie

Verbindend vermogen

Mogelijke projecten

Volgens Marcel Hielkema zijn er tal- loze projecten denkbaar die de Econo- mic Board zou kunnen ondersteunen: “Als je de kranten openslaat, dan gaat het merendeel van de nieuwsberichten over Food, Health of Energy. De regio Arnhem-Nijmegen heeft vijf hogescholen, twee universiteiten, drie luchthavens en ligt geografisch perfect, met twee grote rivieren als transportkanalen. Tussen Health en Food Valley liggen bovendien Papendal, centrum voor topsporters, en Schaarsbergen, waar een mobiele brigade van 3.000 man is gelegerd. Voor beide centra zijn voorbeeldprojecten met Wageningen UR te bedenken. Zo is het niet meer van deze tijd om de mannen en vrouwen van defensie met een blik voedsel op training te sturen, daar kan de universiteit een food-oplossing voor bedenken. Verder zijn er ingrijpende ont- wikkelingen gaande die om intensieve sa- menwerking vragen. Innovaties gaan per definitie harder dan de wetgeving. Hoe gaat een jurist bijvoorbeeld om met 3D

Hubert Bruls geeft aan dat veel instanties al samenwerken, maar dat de band altijd beter kan om tot baanbrekende inzichten te komen. “De economie beweegt snel en doelgericht. Je kunt daar niet goed op an- ticiperen als je solo acteert. We hebben in onze regio zoveel met elkaar te maken en de Economic Board promoot die gemeen- schappelijke delers. Zoals je op kantoor eigenlijk het meeste contact hebt bij de koffieautomaat, zo moet de Economic Board als verbindende factor fungeren. Om bijvoorbeeld te bevorderen dat onder- zoekers de handen ineen slaan of innova- tieve starters gaan samenwerken.” Elke gemeente draagt één euro per inwoner bij aan het startbedrag van de Economic Board. Marcel Hielkema: “Met 7,5 ton kun je niet direct heel veel projec- ten ondersteunen, maar een investering hoeft niet altijd financieel te zijn. Je kunt ook onderzoek verrichten of deskundig personeel leveren aan bepaalde trajecten. Uiteraard heb je daarnaast subsidies en banken nodig, daarom zijn we verheugd met de leden van de board en hun ver- bindende vermogen. En met de onderne- mers die bereid zijn om hun achterban te stimuleren. De Economic Board wordt niet een soort hoofdkantoor dat dicteert wat anderen moeten doen. We willen extra stimulans geven en het verhaal van de regio via ondernemers en verenigingen vertellen. Er zijn diverse Economic Boards succesvol actief in Nederland. Onlangs gaf ex-premier Balkenende nog aan dat uit dit soort initiatieven de vernieuwing komt. Als je ziet met wie we nu al aan tafel zitten en wie we hebben kunnen bewegen om financieel een bijdrage te leveren, dan moet dit wel een succes worden.”

Burgemeester Bruls legt tot slot uit dat de regio de heldere profilering echt nodig heeft om meer ondernemers en innovatie de regio in te trekken. “De economische fundering onder de regio Arnhem-Nijme- gen kan best wat steviger. We zijn gedaald op de Nederlandse economische charts, maar dat wil niet zeggen dat we het slecht hebben gedaan: we zijn de voorbije decen- nia met 25% gegroeid. Toch is er een zekere mate van urgentie om de economie van deze regio te stimuleren. De economi- sche ontwikkeling van Arnhem-Nijmegen is een redelijk punt van zorg en stilstand is zeker achteruitgang. Daarom stuur ik er als voorzitter op aan dat de Economic Board op korte termijn met voorbeeldtra- jecten start. Het is niet de bedoeling dat we alleen maar praten.” Samenspraak | 2016 |

“Er gebeuren in Arnhem-Nijmegen prachtige dingen. Bescheidenheid siert deze streek, maar het verhaal moet echt beter verteld worden.”

Samenspraak | 2016 | Van onze partner in Ierland Sheena Beale van Kane Tuohy Solicitors

Voor grensoverschrijdende zaken is Dirkzwager aangesloten bij TELFA, een Europees samenwerkingsverband van advocaten- en notarissenkan- toren. Daarnaast is er aansluiting met het Amerikaanse netwerk USLAW. Gezamenlijke kennis delen zij via de site www.legalknowledgeportal.com. In deze rubriek komt één van de internationale partners aan het woord.

et gaat goed met Ierland. Na jaren van economische malaise wordt er weer volop gekocht, verkocht, geleend, geleased en gefinancierd. Dat merkt Sheena Beale, partner bij Kane Tuohy Solicitors en hoofd van de afdeling Commercieel Eigendom. Het kost de nodige moeite om het interview vast te leggen, want Beale heeft het druk. Heel druk. Rond het tijdstip van het interview wordt ze weg- geroepen voor een spoedsituatie die haar de rest van de dag in beslag neemt.

H

Snel gegroeid

In februari 2009, op het dieptepunt van de recessie in Ierland, richten vier advo- caten hun eigen kantoor op in Dublin. Ze beginnen met twaalf man en een klein be- stand aan klanten die hen na de overstap trouw blijven. “We zijn klein begonnen en snel gegroeid, zonder compromissen te sluiten op het gebied van de service die we onze cliënten bieden,” zegt Sheena Beale niet zonder trots. Inmiddels telt Kane Tuohy Solicitors bijna veertig man. De rek is er nog niet uit. “Iedereen is op zoek naar goede advocaten,” verzucht Beale. “De meeste Ierse advocatenkanto- ren zijn momenteel aan het opschalen. En ook onze toekomst ziet er zonnig uit.”

Geschiedenis landeigendom

Kane Tuohy staat volgens Beale bekend om zijn goede service. Het kleine advo- catenkantoor focust op de commerciële markt. “Iedere afdeling wordt geleid door een partner met relevante expertise,” vertelt ze. “Onze vijfde partner, die er wat later is bijgekomen, leidt de afdeling onroerend goed. Dat is de afdeling waar de meeste activiteit gaande is.” Zelf houdt ze zich al meer dan dertig jaar Samenspraak | 2016 |

“De meeste Ierse advocatenkantoren zijn momenteel aan het opschalen. En ook onze toekomst ziet er zonnig uit”

bezig met transacties op het gebied van landeigendom. Wat haar daar zo aan aan- spreekt? “De Ierse wet op eigendom zit anders in elkaar dan die op het vasteland. Er zijn geregistreerde stukken land, die in een centraal register zijn opgeslagen. Maar er zijn ook volop ongeregistreerde stukken. Die komen met een heleboel papierwerk over de eigendomsgeschie- denis. Het is een hele kunst om dat te lezen. Je moet weten hoe de wet in elkaar zit. Er zijn niet veel mensen meer die dat fatsoenlijk kunnen.” Met spijt vertelt ze dat het sinds januari 2010 verplicht is om verkocht land te registreren in het centrale register. “Ik weet niet hoeveel jaar het nog zal duren voordat alles geregistreerd staat, maar dan is het gedaan met mijn specialisme.”

Toe naar meer online

Ook Kane Tuohy kijkt graag vooruit. Het advocatenkantoor heeft de eerste stappen gezet op het gebied van online dienstver- lening. Klanten kunnen bijvoorbeeld op een afgeschermd gedeelte van de website bekijken hoe het er met hun incasso’s voorstaat. Verder staat op het wensen- lijstje voor de toekomst meer samenwer- king met de andere TELFA-leden. “Ons lidmaatschap van TELFA betekent veel voor onze cliënten,” zegt Beale. “Bij een eerste kennismakingsgesprek wordt vaak gevraagd of we samenwerken met Europese advocatenkantoren. Ook de sa- menwerking met USLAW binnen TELFA is belangrijk.” Ze geeft aan dat ze ook graag meer zou willen bijdragen aan de Legal Knowledge Portal van Dirkzwager. “Grote advocatenkantoren maken daar mensen voor vrij. Wij moeten wat meer schipperen met de tijdsverdeling tussen werk en publicaties.” Sheena Beale heeft het (gelukkig) nu eenmaal druk.

Silicon Docks

Met haar voorliefde voor de historie van land zit Beale op de juiste locatie. Het kantoor van Kane Tuohy bevindt zich in een opgeknapt, achttiende-eeuws pand op de scheepswerf van Grand Canal Quay. Het pand was ooit een pakhuis voor de opslag van hop. Boten van Guin- ness voeren over het kanaal om de hop van het platteland naar de stad te vervoe- ren. Beale hoeft maar uit het raam te kij- ken om te zien hoe het gebied sindsdien is veranderd. ‘Silicon Docks’ wordt de werf wel genoemd, een verwijzing naar de vele Amerikaanse IT-bedrijven die in het centrum van Dublin zijn neergestre- ken. LinkedIn, Facebook, Apple, Google, PayPal, ze zijn allemaal aangetrokken door het gunstige belastingstelsel van Ierland. Beale: “Ik kijk uit op het gebouw van Google, dat ze in 2011 kochten voor 11 miljoen euro. Nu is het twee keer zo veel waard.”

Meer informatie over de bij TELFA aangesloten kantoren vindt u op www.telfa.be. Voor meer infor- matie zie www.kanetuohy.ie

Samenspraak | 2016 | Internationaal

Fotografie: Matt Krumis

“Dankzij Dirkzwager kan ik me volledig focussen op prestaties van het allerhoogste niveau. ‘A goal without a plan is just a wish’. Samenspraak | 2016 |

On the Road to Rio

Achttien keer per week trainen en de hele wereld over reizen om in extreme omstandigheden te kunnen presteren. Susan Kuijken geeft de volle 100% om op de Olympische spelen van Rio een podiumplek te bereiken. Haar specialisaties: de 5.000 en 10.000 meter. Haar droom: de wereld top 5 behalen.

Topatlete Susan Kuijken

Z

e is de snelste Nederlandse, de eerste Europese en 8e en 10e van de wereld. Maar in augustus bij de Spelen van Rio wil de in Nijmegen geboren atlete Susan Kuijken echt doorbreken. Dat kost tijd, energie… en geld. Want Susan besloot in de aan- loop naar de Olympische Spelen een tijdje niet deel te nemen aan andere (lucratieve) wedstrijden, behalve het EK in Amster- dam. Zo wil ze de kans op blessures zo klein mogelijk houden en bovendien is ze erg druk met haar trainingen, waaronder een aantal pittige (hoogte)stages in het buitenland. Haar Road to Rio loopt van- uit Papendal, via Zuid-Afrika, Australië (haar tweede woonplaats), Californië en Zwitserland uiteindelijk naar Brazilië waar ze in topconditie aan de finish zal verschijnen. Dirkzwager besloot Susan op haar weg naar Rio te sponsoren, zodat zij zich in haar trainingsjaar kan toeleggen op de voorbereidingen. Susan: “Dankzij Dirkzwager kan ik me volledig focussen op prestaties van het allerhoog- ste niveau. ‘A goal without a plan is just a wish’. Ik heb een mooi plan, nog mooiere doelen en een slim uitgestippelde route ernaartoe. Dirkzwager kan zich hiermee helemaal identificeren en dus ben ik erg blij met deze support.”

cus. Eenmaal fanatiek in atletiek ontdekte ze haar voorliefde voor het lopen. De jonge loopster won vele nationale jeugd- titels, maar werd vooral bekend nadat ze in 2005 de zilveren medaille veroverde op de 3000 meter bij de Europese Jeugdkam- pioenschappen in Kaunas (Litouwen). Ze verlegde opnieuw haar focus, nu van korte naar lange afstandswedstrijden van 5000 meter of meer, want “hoe langer de baan, hoe beter ik loop”.

Overwinningen

In Nijmegen volgde Susan een studie medicijnen, maar die bleek moeilijk te combineren met haar ambities als top- atlete. Op haar 19e begon ze een studie Bewegingswetenschappen aan de Florida State University in Tallahassee en ze is uiteindelijk afgestudeerd in sociologie.

Daarnaast intensiveerde ze haar trainings- programma, met resultaat: ze verbeterde al haar persoonlijke records. Dat bleek de opmars naar een hele reeks overwin- ningen. Haar jongste veroveringen: In 2013 werd ze 8e op de 5000 meter bij de Wereldkampioenschappen in Moskou. In 2014 behaalde ze brons op de Europese kampioenschappen in Zürich en in 2015 werd ze 8e op de 5000 meter en eindigde als 10e op de 10.000 meter in Beijing. En wat is er nou mooier dan dat rijtje deze zomer te kunnen aanvullen met een Olympische medaille in 2016 op de Olym- pische Spelen van Rio? Met haar inzet en mentaliteit moet dat lukken. Dirkzwager wenst de topatlete heel veel succes, op haar weg naar Rio en straks in Rio de Janeiro zelf.

Susan Kuijken

Nu in: Mount Laguna in Californië op 1.800 m hoogte Straks naar: Nederland om voor te bereiden op EK in Amsterdam Traint elke week: Circa 120 km Zwaarste oefening: Elke zaterdag een heuveltraining van in totaal 20 km Favoriete sportvoeding: Rijstwafels met pindakaas, banaan en honing (voor training of wedstrijd) Sterkste wapen in de strijd: Mentaal sterk en snelle eindsprint Grootste concurrentie: De Afrikanen Beoogde beste tijd: Onder de 15 min op de 5.000 m. Onder de 31 min op de 10.000 m (maar medailles zijn belangrijker dan tijden) Na Rio: Het WK in London in 2017 en meer weg- wedstrijden (zoals de Zevenheuvelenloop) Na haar loopcarrière: Coachen, schrijven en in de media werken.

Jeugdtitels

Susan Kuijken (1986) ontwikkelde zich pas tot volledig atlete nadat zij eerst aller- lei andere sporten beoefend had: tennis, turnen, skiën, ze trad zelfs op in het cir-

Samenspraak | 2016 | Partner in MVO

Wij pleiten voor handelen met voorkennis.

Download de Dirkzwager KennisBoek App.

In sommige gevallen hoeft u niet meteen het advocaten- of notarissen- kantoor te bellen. De KennisBoek App is hét antwoord op al uw juridische vragen. Met de mogelijkheid om deze af te stemmen op uw persoonlijke informatiewens. Daarnaast biedt KennisBoek ruimte voor interactie. Zo kunt u reageren op artikelen, deelnemen aan groepsdiscussies en content eenvoudig delen via social media. En dat allemaal in een fraaie App, waar u snel en makkelijk doorheen bladert. Interesse in de App? Kijk snel op www.kennisboek.nl